Cầu nối doanh nghiệp và công chúng đầu tư
Vào ngày 8/3/2005, Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Hà Nội được khai trương và đi vào hoạt động, chính thức đồng hành với Trung tâm Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh tổ chức vận hành 2 trung tâm giao dịch chứng khoán tại hai thành phố lớn của đất nước và đưa thị trường chứng khoán Việt Nam hiện diện trong nền kinh tế.
Đấu giá cổ phần là hoạt động đầu tiên được triển khai tại Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Hà Nội, phiên đấu giá cổ phần hóa Nhà máy Thiết bị Bưu điện vào ngày 8/3/2005 đã mở màn cho chương trình đấu giá được tổ chức tại Trung tâm Giao dịch chứng khoán. Tính đến nay, HNX đã tổ chức thành công 594 phiên đấu giá, huy động hơn 92.000 tỷ đồng.
 |
| Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương phát biểu tại buổi lễ. |
Chỉ 4 tháng sau khai trương hoạt động, ngày 14/7/2005, Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Hà Nội đã đưa vào vận hành thị trường giao dịch cổ phiếu niêm yết. Về quy mô niêm yết, khởi đầu với 6 doanh nghiệp đầu tiên vào năm 2005, đến hết tháng 5/2025 thị trường có 311 doanh nghiệp với quy mô vốn hóa 350 nghìn tỷ đồng, tăng gấp 183 lần, thanh khoản 1.100 tỷ đồng/phiên, tăng 273 lần so với thời điểm khai trương.
Năm 2009, nhằm trao thêm sự chủ động trong quản lý điều hành và hội nhập quốc tế, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định chuyển đổi Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Hà Nội thành Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), hoạt động theo mô hình Công ty TNHH Nhà nước một thành viên do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ, Bộ Tài chính làm đại diện chủ sở hữu. Ngày 24/6/2009, HNX chính thức ra mắt và đi vào hoạt động với mô hình mới, với sự tự chủ hơn trong hoạt động, HNX không ngừng nỗ lực nâng cao chất lượng hoạt động, cải tiến hệ thống giao dịch cổ phiếu niêm yết, triển khai kịp thời hệ thống giao dịch UPCoM và nhằm đáp ứng những yêu cầu hết sức cấp thiết của doanh nghiệp và nhà đầu tư.
 |
| Các đại biểu thực hiện nghi thức chúc mừng 20 năm khai trương hoạt động của HNX. |
Thị trường UPCoM được vận hành từ tháng 6/2009, đã mở rộng thị trường giao dịch có tổ chức cho chứng khoán chưa niêm yết, đồng thời tạo ra cơ hội huy động vốn hiệu quả cho các công ty đại chúng. Quy mô thị trường tăng trưởng mạnh, từ chỗ chỉ có 10 doanh nghiệp ban đầu, sau 15 năm, UPCoM có gần 900 doanh nghiệp. Trong 20 năm qua, các doanh nghiệp niêm yết, đăng ký giao dịch trên HNX đã huy động được hơn 380 nghìn tỷ đồng tính theo mệnh giá, hỗ trợ hiệu quả cho đầu tư phát triển và mở rộng quy mô doanh nghiệp.
Năm 2009, HNX tiếp tục đưa hệ thống giao dịch trái phiếu chính phủ chuyên biệt vào vận hành, đáp ứng những yêu cầu đặc thù của trái phiếu chính phủ. Năm 2015, HNX ra mắt hệ thống giao dịch trái phiếu chính phủ trực tuyến, Hệ thống đấu thầu trực tuyến trên internet, giúp thành viên, nhà đầu tư tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí khi tham gia thị trường.
| Trong quá trình vận hành thị trường, HNX tiên phong triển khai các hoạt động thúc đẩy tăng cường quản trị công ty cho doanh nghiệp, thông qua các chương trình đánh giá chất lượng công bố thông tin của doanh nghiệp, nâng cao nhận thức của doanh nghiệp niêm yết về công bố thông tin và minh bạch, đảm bảo cung cấp thông tin một cách đầy đủ kịp thời cho tất cả các cổ đông. Qua đó, cũng nâng cao nhận thức cho nhà đầu tư về các quyền của cổ đông đối với doanh nghiệp, hướng tới lợi ích lâu dài của công ty và đóng góp nhiều hơn cho nền kinh tế và cho xã hội. |
Năm 2017, HNX đưa thị trường giao dịch chứng khoán phái sinh vào vận hành, góp phần hoàn thiện cấu trúc thị trường chứng khoán Việt Nam với 3 chức năng quan trọng là huy động vốn, phân bổ vốn và phân tán rủi ro. Năm 2019, hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ kỳ hạn 5 năm, và năm 2021, hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm tiếp tục được đưa vào giao dịch, theo đúng định hướng của chính phủ về lộ trình phát triển thị trường chứng khoán phái sinh. Sau hơn 7 năm hoạt động, thị trường tăng trưởng ổn định, giao dịch sôi động và thu hút ngày càng nhiều nhà đầu tư tham gia thị trường. Hiện có hơn 2 triệu tài khoản giao dịch chứng khoán phái sinh, tăng gấp 800 lần so với thời điểm khai trương. Quy mô thị trường tăng bình quân 28%/năm. Thị trường đã phát huy vai trò phân tán, phòng ngừa rủi ro, và là kênh đầu tư hiệu quả.
Năm 2023, HNX được Bộ Tài chính tin tưởng giao nhiệm vụ xây dựng hệ thống giao dịch dành cho trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ. Chỉ sau 9 tháng “chạy đua với thời gian”, hệ thống được đưa vào vận hành vào ngày 19/7/2023. Sau 2 năm hoạt động, hệ thống giao dịch trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ được vận hành an toàn, thông suốt. Quy mô thị trường phát triển nhanh chóng, với 1.207 mã trái phiếu của 258 tổ chức phát hành hiện được đăng ký giao dịch, với tổng giá trị 950 nghìn tỷ đồng. Thanh khoản đạt 4.807 tỷ đồng/phiên, tăng gấp 4 lần so với bình quân năm 2023.
