Không chọc giận ông Trump, hội nghị G7 đã xem như thành công, còn việc tìm kiếm thỏa thuận thuế quan với Mỹ dịp này sẽ không dễ, theo chuyên gia.
Từ 15/6 đến 17/6, các lãnh đạo G7 gồm Mỹ, Nhật Bản, Đức, Anh, Pháp, Italy và Canada nhóm họp tại Kananaskis, Alberta (Canada). Thủ tướng Canada Mark Carney nói các ưu tiên của hội nghị thượng đỉnh lần này là tăng cường hòa bình – an ninh, xây dựng chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu và tạo việc làm.
Tuy nhiên, khi các nhà lãnh đạo tề tựu về dãy núi Rocky, xung đột Israel – Iran trở thành chủ đề nóng. Cùng với đó, các vấn đề thuế quan của Mỹ và nỗ lực tránh xảy ra va chạm với Tổng thống Donald Trump được cho là tâm điểm.
Trong lần đăng cai hội nghị thượng đỉnh G7 gần nhất của Canada vào 2018, các nhà đàm phán đã dành nhiều giờ để mặc cả về một từ của một câu liên quan đến thương mại, trong bối cảnh ông Trump tuyên bố sẽ áp dụng mức thuế quan cao hơn đối với các đồng minh.
Nhưng ngay sau khi đạt được thỏa thuận, Thủ tướng Canada khi đó là Justin Trudeau đã chỉ trích thuế quan của Mỹ, khiến ông Trump tức giận rời sự kiện sớm. Ông gọi ông Trudeau là người “rất không trung thực và yếu đuối”, đồng thời chỉ đạo phái đoàn Mỹ rút lại đồng ý về tuyên bố chung.
Ngoại trưởng các nước G7 cùng đại diện Liên minh châu Âu tại cuộc họp ngày 13/3 ở La Malbaie, Canada. Ảnh: AFP
Để tránh nguy cơ lặp lại tình cảnh này, các nước G7 đã từ bỏ hy vọng ký một tuyên bố chung truyền thống. Canada thay vào đó sẽ công bố các bản tóm tắt của chủ tọa, nhằm tránh cuộc khủng hoảng ngoại giao tương tự năm 2018. Một quan chức cấp cao của Canada cho biết Ottawa muốn tập trung vào các hành động cụ thể mà 7 nước thành viên có thể cùng thực hiện.
Giáo sư Roland Paris, chuyên gia quan hệ quốc tế tại Đại học Ottawa, người từng cố vấn chính sách đối ngoại cho ông Trudeau, cho rằng chỉ cần lần này ông Donald Trump không nổi giận và làm gián đoạn hội nghị đã là kỳ họp thành công. “Bất kỳ điều gì hơn thế đều xem như phần thưởng bổ sung”, ông bình luận
Josh Lipsky, Chủ tịch Chương trình Kinh tế Quốc tế tại Viện nghiên cứu Atlantic Council, cựu quan chức Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Mỹ đồng tình. “Kịch bản tốt nhất là không có bất kỳ vụ va chạm lớn nào sau hậu trường”, ông nói.
Nỗ lực tránh làm ông Trump tức giận, các nước G7 và quốc gia khách mời cũng không nhiều hy vọng sẽ tìm kiếm được một thỏa thuận thương mại đột phá. Thủ tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba dự kiến gặp ông Trump bên lề hội nghị. “Tôi sẽ nỗ lực hết sức để đạt được một thỏa thuận có lợi cho cả Nhật Bản và Mỹ”, ông nói.
Thách thức với ông Ishiba là thuyết phục Tổng thống Mỹ dỡ bỏ mức thuế 25% với ôtô và mức thuế đối ứng 24% đang tạm hoãn mà không phải nhượng bộ quá nhiều. Joseph Kraft, chuyên gia phân tích tài chính – chính trị tại Rorschach Advisory ở Tokyo cho rằng điều quan trọng nhất là ông Ishiba không nên chấp nhận một thỏa thuận ôtô bất lợi”.
“Tôi kỳ vọng hai bên sẽ đạt được thỏa thuận nào đó, dù có thể không toàn diện. Ông Trump đang cần tin tốt và tôi không nghĩ ông ấy quan tâm nhiều đến các hoạt động tại G7”, ông nhận định.
