Bộ Tư pháp kiện New York và Vermont bởi chính quyền bang ban hành luật “siêu quỹ”, theo Reuters. Luật mới yêu cầu các công ty dầu mỏ đóng góp hàng tỷ USD bù đắp thiệt hại do biến đổi khí hậu. Trong đó, riêng New York kỳ vọng huy động được 75 tỷ USD để chi cho các dự án hạ tầng.

Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc các luật trên là vi hiến, “có động cơ ý thức hệ” và tạo gánh nặng cho doanh nghiệp.

Còn hai bang Hawaii và Michigan bị chính quyền ông Trump kiện “phòng ngừa” (kiện trước một vụ kiện đệ trình bởi bị đơn nhằm nắm thế chủ động) khi họ trong quá trình lập hồ sơ kiện các công ty dầu mỏ lớn gây ra biến đổi khí hậu. Bộ Tư pháp cảnh báo các vụ kiện ngành nhiên liệu hóa thạch sẽ gây nguy hại cho hoạt động sản xuất năng lượng trong nước.

Bất chấp cảnh báo của Bộ Tư pháp, Hawaii đã đệ đơn kiện các công ty BP, Chevron, Exxon Mobil và Shell tại tòa án bang cũng trong ngày 1/5, cáo buộc họ không cảnh báo mối nguy về biến đổi khí hậu từ các sản phẩm nhiên liệu hóa thạch.

Những năm gần đây, nhiều bang do Đảng Dân chủ lãnh đạo đã kiện các công ty nhiên liệu hóa thạch với nội dung tương tự, lập luận rằng họ đã lừa dối công chúng.

Dù Michigan chưa đệ đơn kiện, bà Dana Nessel, Tổng chưởng lý bang đã thuê các công ty luật đại diện cho bà trong vụ kiện liên quan đến biến đổi khí hậu từ năm ngoái. “Tôi không nao núng trong việc đệ đơn kiện, vụ kiện mà ngài Tổng thống và các nhà tài trợ dầu mỏ lớn của ông đang lo sợ”, bà Nessel nói.

Bốn vụ kiện này của Bộ Tư pháp diễn ra như cam kết “ngăn chặn làn sóng kiện tụng phù phiếm từ những người cực đoan về môi trường” của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong chiến dịch tranh cử năm ngoái.

Trong hồ sơ kiện, Bộ này đã trích dẫn các sắc lệnh hành pháp mà ông Trump ký vào 20/1, ngày đầu tiên ông trở lại nhiệm sở. Các sắc lệnh được nêu gồm tuyên bố tình trạng khẩn cấp về năng lượng quốc gia nhằm đẩy nhanh việc cấp phép cho các dự án năng lượng, bãi bỏ biện pháp bảo vệ môi trường và rút Mỹ khỏi Thỏa thuận khí hậu Paris.

Từ căn cứ trên, Bộ Tư pháp lập luận các bang đang cản trở nỗ lực thúc đẩy nguồn cung năng lượng trong nước của chính quyền Mỹ.

Tổng chưởng lý New York Letitia James đã bảo vệ luật siêu quỹ của bang, cho rằng luật này “đảm bảo những người góp phần gây ra khủng hoảng khí hậu sẽ phải bù đắp thiệt hại”.